Kaçıngan Kişilik Bozukluğu

Kaçıngan Kişilik Bozukluğu - Psikiyatrist Dr. Tulga Tolun Şatır

Bu bozukluğu olan kişiler utangaç ve çekingendir. Reddedilme ve eleştirme korkuları nedeniyle sosyal ilişkiden kaçınırlar. Eleştirisiz kabul edilecekleri konusunda güçlü garanti verildiğinde arkadaşlık kurarlar. Kendilerini çok eleştiren ve benlik saygıları düşük olan kişilerdir. Yalnız başlarına karar veremeyen girişim yapamayan, eyleme geçemeyen sorumluluk alamayan bu kişiler yetişkin çağın doğal beklentileri karşısında bir çocuk gibi çaresiz kalan kişilerdir.

Bu kişiler eleştirilecek beğenilmeyecek ya da dışlanacak olma korkusuyla kişiler arası ilişkiler gerektiren meslek ya da okul etkinliklerinden kaçınırlar. Yakın akrabalar dışında hemen hemen hiç arkadaşları yoktur. Toplumda çirkin, sevimsiz görünmekten, yanlış bir şey yapmaktan korkarlar ve heyecanlanırlar.  Sosyal temasın artmasına neden olacağı düşüncesiyle, işlerinde terfi ettiklerinde tedirginlik yaşar, hatta verilen görevi reddedebilirler. Başkalarının yanında utanma korkusu ve beklentisi vardır. Tersi kanıtlanmadıkça diğer insanları reddedici ve eleştirici olarak kabul ederler. Hafif bir eleştiri de hemen yaralanmış hissederler. Utangaç, sessiz “görünür görünmez” olma eğilimleri vardır. Kendilerine yönelik bir ilginin aşağılayıcı ve dışlayıcı olabileceğinden korkarlar. Topluma etkin bir birey olarak katılma özlemleri vardır.

Bu kişiler diğerlerine yakın olmak ve kendi entelektüel ve mesleki potansiyellerine ulaşmak istedikleri halde, incinecekleri ve acı çekecekleri korkusuyla ya da itilecekleri ve başarısız olacakları korkusuyla, hem insanlardan hem de başarıdan uzak dururlar.

Çevresindeki diğer insanları potansiyel olarak eleştirici, ilgisiz ve emir verici olarak görürler. Yakın ilişkilerden alacakları doyumdan ve başarının getireceği mutluluktan uzak kaldıkları için, temel duyguları kaygı ve keder karışımıdır. İş ortamlarında ise değerlendirilme tehlikesine bağlı olarak kaygı yaşarlar. Endişe ve keder yaşamaya karşı toleransları çok düşük olduğu için, kendilerini daha etkili biçimde ifade etmekten, utangaçlıklarını yenmekten kaçınırlar. Sürekli kendilerine dönük oldukları ve duygularını gözledikleri için, keder ve kaygı duygularına çok duyarlıdırlar. Beklentilerini azaltarak ve diğerleriyle yakın ilişkiye girmeyecek başarısızlıktan kurtulmaya çalışırlar.

Kadınlarda ve erkeklerde eşit oranda görülürler. Toplumda %1 oranında görülürler. Çekingen davranış çoğu zaman bebeklikte ya da çocuklukta utangaçlık ve toplumda uzaklaşma, yabancı ve yeni durumlardan korkma ile başlayabilir. Yaş ilerledikçe utangaçlık azalacağına, ergenlikte daha fazla utangaç ve çekingen olur. Erinlikte ilerleyen yaş ile yatışabilir. Hem çekingen bozukluk hem bağımlı kişilik bozukluğu bir arada görülebilir. Sosyal fobi ve agorafobi bulunabilir. Fakat aynı zamanda bunlar ayrı bir hastalıktır ve bu kişilerde mutlaka anımsanmalı ve ayrıca tanı göz önünde bulundurulmalıdır.

Genelde psikoterapiden çok yaralanırlar. Terapistlerine güvenirlerse bağlanırlar. Terapistlerinden aldıkları güçle yavaş yavaş dış dünyaya katılırlar. Utangaçlıklarıyla, dışlanma korkuları ve yalnızlıklarıyla, kişiler arası ilişkiler kurma inceliklerini öğrenirler ve bunu terapi odasının dışına çıkarabilirler. Hem bireysel, hem grup terapisi yararlı olabilir. Bu hastalar gerçek ilgi ve desteğe yanıt verirler. Girişkenlik eğitimi bu hastalara yeni sosyal beceriler kazandırarak çok yararlı olabilir.

Psikiyatrist Dr. Tulga Şatır

Bilgi almak için tıklayınız.

Online Randevu

Sosyal Medya Hesaplarım
Dr. Tulga Şatır - Facebook HesabıDr. Tulga Şatır - InstagramDr. Tulga Şatır - Youtube

Bunlar da ilginizi çekebilir…