Kişilik Bozuklukları

Kişilik bozuklukları sürekli bir düşünce, duygulanım ve davranış biçimidir. Kişinin içinde yaşadığı toplumda önemli ölçüde sapmalar gösteren bir yaşam şekli oluşturur.  Çocukluk yıllarından itibaren kendini gösterebilir ve ergenlik ya da genç erişkinlik yıllarında belirginleşir zamanla kişilik özelliği ya da bozukluğu düzeyinde kalıcı olur. Kişinin çevresiyle ilişkilerinde zorlanmasına ya da kendi içinde sıkıntılar yaşamasına neden olur. Davranışlar benliğe yerleşir ve uyum amacıyla esneklik göstermez. Bireyin toplum içinde ve iş yaşamında belirgin bozulmalara yol açar. Birey kendisini çevreye değil çevreyi kendisine uydurmaya çalışır. Kişinin bilişsel yetilerinde, temel duygulanım ve düşünce yapısında belirgin bozukluk olmaz. Yukarıdaki cümlelerin bazıları çoğu çevrelerce tartışılabilir fakat marjinal olmak, öncü olmak ile kişililik patolojisi arasında farklar vardır. Yani içinde yaşadığı toplumla farklılıklar gösteren her kişi kişilik patolojisi sahibi değildir.

Kişilik bozuklukları üç kümede toplamıştır.

A kümesinde Paranoid, Şizoid ve Şizotipal Kişilik Bozuklukları bulunur.

B kümesinde Antisosyal, Borderline, Histrionik ve Narsistik Kişilik Bozuklukları bulunur.

C kümesinde Kaçıngan, Bağımlı, Obsesif-Kompulsif ve Pasif-Saldırgan Kişilik Bozuklukları oluşur.

Kişilik Bozuklukları sıklık ve yaygınlık oranları toplumdan topluma ve bir toplum içinde değişik kesimlere göre farklılık gösterir. Geleneksel yaşam biçimini koruyan kırsal bölgelere göre kentlerde daha yüksek oranda görülür. Sanayileşmiş, kentleşmiş toplum içinde sosyo-kültürel ve ekonomik düzeyi düşük, hızla değişen töre ve gelenekleri çürük ya da sarsılmış toplum kesimlerinde daha sık görülür. Gelişmiş sanayileşmiş toplumlarda yapılan araştırmalarda yaygınlık oranı %10-20 arasında değişmektedir. Erkeklerde kadınlara oranla en az 4-5 kat daha fazladır.

Doğal gelişim süreci içinde bireyler, kendileri ve çevreleriyle etkileşimleri üzerine ileride katılaşacak düşünce ve inançlar geliştirirler. Daha sonra dünyayı algılayışları hep bu şablonlar üzerinden olur. Kişilik bozuklarında bu şablonlar oldukça katı ve değişmeye dirençlidir. Bunun nedeni, kişilik bozukluğu olan kişilerin çocukluk yaşantılarında ebeveyn tutumlarından başlayarak pek çok olumsuzluğun olmasıdır. Bu olumsuzluklarla başa çıkmaya çalışan kişi, kendisine kalıplaşmış düşünce ve davranışlar tarafından yönetilen bir dünya kurarak kendini korumaya çalışır.

Kişilik bozukluklarının nedenleri arasında: Kalıtım, yapısal etkenler ve çevresel etkenler önemlidir. İkiz ve evlat edinme çalışmaları genetiğin önemini vurgularken, yapısal olarak merkezi sinir dizgesini etkileyen durumlar kişilik bozukluğuna zemin hazırlayabilir. Kişilik bozukluğunun gelişmesinde aile ve toplumsal çevrenin önemli etken olduğu bilinmektedir.

Psikiyatrist Dr. Tulga Şatır

Bilgi almak için tıklayınız.

Online Randevu

Sosyal Medya Hesaplarım
Dr. Tulga Şatır - Facebook HesabıDr. Tulga Şatır - InstagramDr. Tulga Şatır - Youtube

Bunlar da ilginizi çekebilir…